Methotrexaat: niet voorschrijven!

 
 
Methotrexaat: niet voorschrijven!
Met enige regelmaat zijn er huisartsen die het recept van methotrexaat (MTX) herhalen. MTX is een middel waarbij helaas vaak fouten zijn gemaakt, niet zelden met fatale afloop. Daarom willen we u vragen om in de huisartsenpraktijk geen methotrexaat meer voor te schrijven.

De inspectie ziet strenger toe op het zorgvuldig uitvoeren van laboratoriumcontroles bij patiënten die methotrexaat gebruiken. Dat betekent dat ze de reumatoloog verantwoordelijk stellen indien een patiënt methotrexaat gebruikt en er onvoldoende labcontroles zijn gedaan.  IGZ stuurde eerder hierover een brief.

Als huisarts blijft u eindverantwoordelijk voor hetgeen u voorschrijft.  Mocht er iets misgaan, dan bent u aansprakelijk. In geval van MTX kan de schade en dus de gevolgen (IGZ Tuchtrecht) groot zijn. In het verleden is het door huisartsen voorschrijven van MTX een belangrijke factor gebleken voor ernstige complicaties van methotrexaatgebruik. Door doseringsfouten, het niet tijdig staken van de methotrexaat bij mogelijke infecties en of bloedbeeldafwijkingen.

Door een gebrek aan kennis over doseringsregimes en toxiciteit van methotrexaat bij apothekers, artsen en assistenten hebben er sinds 2007 dertien ongevallen plaatsgevonden met methotrexaat, waarvan zes met dodelijke afloop. Dit ondanks herhaalde waarschuwingen van de IGZ. Concluderend raden wij u af om recepten van MTX te herhalen, maar de patiënt voor een recept terug te verwijzen naar de specialist.

 Richtlijn

De beroepsvereniging van reumatologen (NVR) zegt hierover het volgende: 
“Voorschrijven van methotrexaat door met dit middel onervaren artsen. Berichten duiken op dat artsen met weinig of geen ervaring methotrexaat voorschrijven. Indertijd bleek dit een belangrijke factor bij ernstige complicaties van methotrexaatgebruik. Het bestuur verzoekt haar leden waar mogelijk te waarschuwen tegen het voorschrijven van dit middel door onervaren artsen. Voorts heeft het bestuur zich tot de apothekersorganisatie gewend om aan dit probleem onder haar leden bekendheid te geven.”
De huidig geldende NVR-richtlijn.

 Werkwijze

In een brief die regionaal uitgegaan is naar huisartsen en apothekers staat o.a. het volgende:
Afgelopen jaren is er een toename van incidenten gerapporteerd die betrekking hebben op het gebruik van methotrexaat. Deze incidenten betroffen meestal doseringsfouten en het niet tijdig staken van de methotrexaat bij mogelijke infecties en/of bloedbeeldafwijkingen, en hebben in 7 gevallen geleid tot de dood. Dit heeft veel aandacht in de pers getrokken, en uiteindelijk tot een verscherpt advies van de inspecteur en de minister geleid.

Naar aanleiding hiervan stellen wij de volgende werkwijze voor:

  • De door de specialist voorgeschreven recepten worden door haar/hem zelf verlengd. Hierop zijn ook de controles van o.a. het bloedbeeld, lever-en nierfuncties gericht.
  • Ook voor baxters: alleen immunosuppressieve medicatie in de baxters, als er een nieuw recept (elke 3 maanden!) is van de voorschrijvend specialist.
  • Voor de apothekers: het niet meer uitleveren van 10 mg MTX tabletten, dit leidt tot onnodige doseringsfouten (bijvoorbeeld: een patiënt die plotseling i.p.v. 30 mg, 120 mg MTX kreeg).